A-Infos (tr) Bir Yıl içinde Arjantin (en)

[zamane divane <anarsistbakis@yahoo.co.uk>]

 ________________________________________________
   A - I N F O S  H A B E R  S E R V İ S İ
            http://www.ainfos.ca/
        http://ainfos.ca/index24.html
 ________________________________________________

BİR YIL İÇİNDE ARJANTİN
- Ian Mc Kay

Derinleşen ekonomik krize karşı adaletsizce verilen resmi cevap
karşısında  Arjantin halkının sokakları ele geçirmesinin üzerinden bir
yıl geçti. Bir  zamanlar neo-liberalizmin modeli olarak yüceltilen
ülkedeki halk ayaklanması, yirmi yıllık yapısal uyum planlarının ve
'serbest piyasa reformları'nın insani sonuçlarını ortaya koyuyor. Ekonomi
tam bir çorba. Resmi rakamlara göre, son dört yıldır yaşanan durgunluk
yoksulluk oranının  nüfusun % 31'inden % 53'üne, işsizliğin ise % 14'ten %
21.4'e patlamasına  yol açtı.
Sonuçta gerçekleşen ayaklanma kitlesel boyutlara ulaştı. Genel greve yedi
 milyon işçi katıldı. Çok geçmeden, aç insanlar dükkanları ve marketleri
yağma etmeye başladıklarında başkan sıkıyönetim ilan etti. Ancak
Arjantinliler artık bıkmışlardı. Yanlızca Buenos Aires'de, bir milyondan
fazla kişi bu sıkıyönetimi geçersiz kıldı ve sokakları ele geçirerek,
itibarını kaybetmiş politik seçkinlere karşı kızgınlığını seslendirdi. O
zamandan beri protestolar devam etti. Geçen Aralık ayaklanması ve
sokakların  ele geçirilmesi hakkında önemli olan şey, insanların kendi
işlerini idare  etmek üzere örgütlenmeye başlaması oldu. Onlar kendi
kaderlerini kendi  ellerine almaya, durumlarında gerçek değişiklikler
yapmak üzere kendilerini  örgütlemeye karar vermişlerdi. Bunu
yaptıklarında ise anarşizmin temel  düşünceleri onaylanmış oluyordu.


Eylemde Anarşi?

Halkın kendinden yönetimindeki ilk gelişim semt meclisleri [ing.
neighbourhood assembly] biçiminde oldu. Geçen yılki protestoların
ardından,  göstericiler ayaklanmalarını kendileriyle birlikte evlerine
taşıdılar. Semt  meclisleri çoğaldı. Şubat itibariyle, yanlızca başkentte
elliden fazla [semt  meclisi] ortaya çıkmıştı. Bunlar ardından da federe
hale gelmeye başladılar.  Buenos Aires'de, semtler arası  meclis artık
haftada bir kere toplanıyor ve  buna şehrin tüm semtlerinden gelen
ortalama 3.000 kadar yerel koordinatör  katılıyor. Yerel meclisler,
semtler arası alanlardaki örgütlenme ve  koordinasyon işini rotasyona
tabii tutarak özerk kalmaya devam ediyorlar.

Meclisler hiyerarşik olmayan bir şekilde örgütlenmişlerdir ve neredeyse
herkese açıktırlar. İnsanlar karşılaştıkları meseleleri tartışma, ve
onlarla  ilgilenmenin etkin yollarını örgütleme şansını ediniyorlar.
Ancak zamanla  meclisler tartışmanın ve protesto etmenin ötesine geçerek,
terk edilmiş  hastaneler de dahil olmak üzere, evler ve diğer binaların
örgütlenmesi gibi  doğrudan eylem biçimlerine yöneldiler. Geri alınmış
mekanlar toplumsal  merkezler, evsizlerin kalabileceği yerler, alternatif
okullar ve sağlık  merkezleri olarak kullanılıyordu.

Bir semt [geri aldığı] bir süpermarketi kültür merkezine, toplantı yerine
ve  --diğer şeylerin yanısıra-- işçilerinin ele geçirdiği yakındaki bir
fabrikada üretilen pastaların satıldığı bir dükkana dönüştürmüştü. Bodrum
 katı için bir tiyatro planlanmıştı. İnsanların hiyerşinin altında ezilen
 yaratıcı potansiyelleri binlerce şekilde ortaya çıkıyor. Krizin
yıkıntılarından yeni ve daha iyi bir toplum inşa etme yolundaki aynı
kararlık her yerde görülüyor. Arjantin halkı, doğrudan eylem ve kendinden
 yönetime dayanan bir politika ve ekonomi üstüne düşünmenin yeni
yollarını  yaratıyorlar. Bunun partilerle ve devletle hiç bir ilgisi yok.
Anarşizmin  temel düşüncesi olan kendinden yönetim destek kazanıyor.
"İnsanlar meclisler  aracılığıyla kendilerini yönetmelidir" düşüncesi
tartışılıyor ve uygulamaya  geçiriliyor.


Sınai Anarşi?

Anlamlı bir şekilde, halk kızgınlığı yanlızca politikacılara yöneltilmiş
değil. Sanayideki ve bankalarda ahbap-çavuşlukları --kapitalist sınıfı--
da  hedef aldı. Çalışanları tarafından fabrikaların işgal edilmesiyle,
kapitalist sisteme karşı bir doğrudan meydan okuma daha ortaya çıkıyor.
İşyerlerinin kapanmasıyla yüz yüze gelen işçiler, onları ele geçirdiler
ve  kendi başlarına işletmeye başladılar. Bazı durumlarda, işletmeler
eski  sahiplerinin dönemine göre daha iyi çalışıyorlar şimdi.

İşgal edilen işletmeler genelde fabrikalar olmakla beraber, bunların
arasında bir süpermarket, bir klinik, bir Patagonya madeni ve Buenos
Aires  tersanesi de var. Çoğunda eşit ücret uygulanmaya başlandı.
Kararların  düzenli meclislerde doğrudan oy kullanılarak alınmasıyla,
eşitlik iktidar  anlamında da uygulanıyor. İşyeri temsilcileri ve
koordinatörler tabandan  aldıkları görevleri yapmakla yükümlüler. İşgal
edilen işyerlerinin çoğu  kamusallaştırılmaktan ziyade kooperatiflere
dönüştürüldü. Hareketin henüz  başladığı bu noktada bunlar yanlızca ilk
atılımlar.

Yeni kooperatifler pekçok nedenle ekonomik krizde yaşamayı başardılar.
Sahiplerinin [yaptığı] kesintilerin ve yöneticilere ödenmekte olan yüksek
 ücretlerin kaldırılması yardımcı oldu. Tepedeki bir azınlığın kafasının
yerini işgücünün tümünün alması da keza yardımcı oldu.

Binlerce işi kurtarmanın ve bir zamanlar ulusun heybetli olan sınai
üretiminde yaşanan tepetaklak düşüşü yumuşatmanın ötesinde, fabrika ele
geçirmeleri, sermaye ile emek arasındaki ilişikinin gereksizliğini de
gösteriyor. İşçiler, işgal edilen fabrikalarda üretimi yeniden
başlatarak,  sahipler ve emir-verenler sınıfının gerekli olmadığını,
çalışanların kendi  üretken aktivitelerini yönetebileceklerini gösterdi.

Pekçok işgal yasal bir çerçeve içinde gerçekleşirken (hatta bazı gruplar
fabrikalarını kiraladılar), hareket daha yaygınlaşma ve daha
devrimcileşme  potansiyelini içinde taşıyor.

Buradaki tehlike, devrimin fabrika kapılarında durmasıyla, bu yeni
işçi-sahipliliğindeki işyerlerinin kendi başlarına birer amaca [nihai
duruma] dönüşebilmesidir. Ya kooperatifler işçi konseyleri içinde federe
hale gelecekler ya da yavaş olmakla birlikte kesinlikle gerisin geriye
kapitalizme doğru yozlaşacaklar. Şu anda, kapatılan işyerlerinin tasfiye
edilmesiyle sınırlı gözükmekteler. Bir sonraki adım sermayenin işçi
birlikleri tarafından tasfiye edilmesi olmalıdır.

Söylemeye gerek yok, ancak son bir yılda Arjantin'de yaşanan olaylar,
özel  mülkiyet haklarına karşı olan tehditi doğru bir şekilde fark eden
muhafazakarları alarma geçirdi. Ancak uzun süreden beri karı insanların
önüne alan bir ekonomide, bu işgaller büyük bir halk desteğine sahip. Ve
yaygınlaşıyorlar.

Koordinasyonun asli olduğu genellikle kabul edilmektedir. Örneğin,
Neuquen'deki Zanon seramik fabrikasını işgal eden işçiler şu ana kadar
iki  ulusal işgal edilmiş fabrikalar toplantısı gerçekleştirdiler. İşyeri
ile  topluluk arasında bağlantılar kurulmasına yardım eden kırk semt
meclisi de  buna katıldı. Mart'ta, semt meclislerinden ve insan hakları
gruplarından  gelen iki yüz kadar kişi işçilerce kontrol edilen Brukman
tekstil  fabrikasında biraraya geldi, ve yargıcın mülkiyeti geri alma
emriyle  harekete geçen yetmiş kadar toplum polisini [özel timi] geri
çekilmeye  zorladılar.

İşgaller, halk tarafından sermayenin doğrudan tasfiye edilmesi genel
eğiliminin bir parçasıdır. Bir Arjantinli bunun şehirler için ilk defa
uygulanan bir Zapatismo süreci olduğunu söylüyordu.


Hem Bir Araç Hem De Bir Amaç Olarak Kendinden Yönetim

Genç bir Arjantinli kadının ortaya koyduğu gibi, "Bunu, yani çocuklarımın
ve  yoldaşlarımın çocuklarının burada yaşamanın, kötülükleri dışarda
bırakmanın  bir yolunu bulacağını düşlüyordum. Sistemin bize sunduğu
depresif olmayı,  alkolik olmayı ve serseriliği bırakacaklarını, politik
partiler olmaksızın  politika yapmanın bu yeni biçimini
bulabileceklerini."

Bu, Buenos Aires'in yoksul bir dış mahallesi olan Solano'daki bir
piqueteros  üyesi. Piqueteros işsiz olan, ve işsizliklerini daha iyi bir
toplum  örgütleme ve bunun için mücadele etmenin temeli olarak kullanan
gruplardır.  Mevcut ayaklanmadan altı yıl öncesine uzanırlar ve yeni bir
mücadele biçimi  geliştirmişlerdir --yol blokajları. Ana yolları
kesiyorlar, hükümet  taleplerini karşılayana değin çekilmeyi
reddediyorlar. Solano'da binlercesi  sokaklara dökülüyor --ve bu
şehirdeki tek bir semt yanlızca.

Taktikleri gibi, düşünceleri de özgün. Para talep etmiyorlar. Ne de
anlamsız  işlerde akılsız ücretli köleler olmayı talep ediyorlar. Önemli
olduğunu  --onların deyişiyle 'gerçek iş'-- işleri yapmak istiyorlar.
Kendileri adına  davranması için devleti kuvvetlendirmek istemiyorlar.
Toplanıyorlar ve  semtleri için önceliklerin neler olduğuna karar
veriyorlar --temiz  tutulmaları, okulların tamir edilmesi, yerel
hizmetlerin ve sanayilerin  işletilmesi. Devletin veya sermayenin
sorunlarını çözmesini beklemiyorlar,  çünkü bunun asla olmayacağını
biliyorlar.

Piqueteros'lar işsiz olmakla beraber, bunu kötü bir şey olarak
nitelendirmiyorlar. Sömürülmeye geri dönmek istemiyorlar. Kendilerini,
işsiz  işçiler olarak değil otonom [özerk] işçiler olarak düşünmekten
hoşlanıyorlar. Kapitalizmi yeniden oluşturmayı değil, onun yerine yeni
bir  şeyi yaratmayı arzuluyorlar. Bir başka kadın piquetera'nın
sözleriyle, "bizi  mahkum ettikleri bu mutlak yoksulluktan, tüm işçilere
dayatmaya çalıştıkları  saygınlığımızı elimizden alınmasına karşı bizim
yaptığımız şey, bu  yoksulluktan (ve belki de oldukça hayali geliyor
kulağa) yeni bir toplumun  temellerini oluşturmak. Aşağıdan yükselen bir
saygınlıkla doğacak ve  büyüyebilecek olan bir toplum. Yoksulluktan,
ancak saygınlıkla, özgür ve  bağımsız olarak."


Şimdi Nereye?

Arjantin ayaklanması buradan nereye yönelebilir? İki temel seçenek var.
Sol,  yeni seçimleri ilerlemenin yolu olacak görecektir. Sol bir
hükümetle farklı  politikalar izlenebileceğini ve hareketin açık bir
baskı altına alınmasının  önlenebileceğini öne sürecekler. Ancak bunun
net etkisi hareketimizi yeni  politikacılara teslim etmek demektir. Bu,
mücadeleyi sokak ve işyerlerinden  kapitalist kurumlara transfer
edecektir. Mücadelenin odağı, nüfusun  çoğunluğuna değil az sayıdaki
lidere yönelecektir.

Tek öbür yol ise, seçimlerin ilgili olmadığının; yani mücadelenin
seçimleri  kazanmak için değil, tüm otonom mücadele ve örgütlenmeleri
kuvvetlendirmek  ve geliştirmek için yapıldığının farkına varılmasıdır.
Bu, toplumda gerçek  bir iktidarın; doğrudan demokrasiye, kendinden
örgütlenmeye ve doğrudan  eylemliğe dayanan bir halk iktidarının inşa
edilmesi demek olacaktır. Bu  Arjantin ayaklanmasının o büyük sloganının
(que se vayan todos -hepiniz  defolun) mantıki sonucu olacaktır.

Ve aslında bu slogan halihazırda zaten daha derin bir anlam kazanacak
şekilde genişletilmiştir. Politik, toplumsal ve ekonomik iktidar
sorgulanmakta, işyerlerinde ve benzer topluluklarda kendinden örgütlenmiş
ve  kendinden yönetilen halk iktidarıyla mücadele edilmekte ve
güçsüzleştirilmektedir. Biliyor ya da bilmiyor olsunlar, dünyadaki diğer
binlerce işçi sınıfı üyesi gibi, Arjantin halkı da mücadelesinde ve
mücadesiyle anarşizmin ilkelerini uygulamakta. Başka bir dünyanın mümkün
olduğunu, ve bunu tam burada ve şu anda yarattıklarını gösteriyorlar.

Arjantin'deki halk, Zapatistaların Chipas'da 1994'de ayaklandıkları
zamanki  düşüncelerin aynısını uyguluyorlar. Onlar, tüm dünyada
kapitalizme karşı  sürdürülen mücadelelere esin sağlıyorlar. İşte bu
nedenle onların  ayaklanmaları Britanya'daki bizler için de önemlidir.
Hiç bir ayaklanma  sonsuza kadar sürmez. Ya Arjantin deneyimi işi sonuna
kadar götürecek,  devletin ve sermayenin yerine topluluğu ve işyerleri
meclislerini ve onların  federasyonunu geçirecek; ya da iktidardakiler
kontrolü yeniden sağlayacak ve  yöneticilerine saldıkları korkunun
bedelini insanlara ödetecekler. İşte bu  nedenle, "İtaatsizlik Günleri"
[ing. Days of Disobedience] olarak  adlandırılan ayaklanmanın yıldönümü
bu kadar önemli. Arjantin haberlerin  dışına itilmişken, bizim hala
Arjantin halkını izlediğimizi ve
desteklediğimizi göstermemiz gerekiyor. Ve sağlayabileceğimiz en iyi
destek,  sınıf ayaklanmasını burada ilerletmek olacaktır.


Çeviri: Anarşist Bakış

Çevirenin Notu: Çevirenin metine yaptığı eklemeler
açıklamalar vb, [...] ile gösterilmiştir.

Kaynak: "Argentina One Year On", Freedom 6324, 14 Aralık 2002 (A-Infos-en
 Haber Ağı, 16 Aralık 2002).


http://uk.geocities.com/anarsistbakis/makaleler/mccay-arjantin.html




*******
                             *******
       ****** A-Infos Haber Servisi ******
      Anarşistlerle ilgili ve anarşistleri ilgilendiren haberler
                       ******
		TALİMATLAR: lists@ainfos.ca
		YANITLAR: a-infos-d@ainfos.ca
		YARDIM: a-infos-org@ainfos.ca
		WWW: http://www.ainfos.ca/
		BİLGİ: http://www.ainfos.ca/org

-A-infos'tan tek dilde ileti almak için lists@ainfos.ca'ya aşağıdaki mesajı gönderin:
                unsubscribe a-infos
                subscribe a-infos-X
 X = en, ca, de, fr, it, pt, vb. (yani, dil kodudur)